นวดประคบสมุนไพร (ลูกประคบ) คืออะไร มีสมุนไพรอะไรบ้าง

ลูกประคบสมุนไพรคือผ้าที่ห่อสมุนไพรมัดเป็นลูกกลม นำไปนึ่งจนร้อน แล้วใช้กดประคบและคลึงไปตามร่างกายระหว่างนวด สมุนไพรที่ใช้มักมีไพล (พืชตระกูลขิงของไทย) ขมิ้นชัน ตะไคร้ มะกรูด และการบูร พร้อมเกลือเล็กน้อย ลูกค้าหลายคนบอกว่าไออุ่นชื้น ๆ ที่ซึมลึกและกลิ่นหอมของสมุนไพร ทำให้กล้ามเนื้อที่ตึงรู้สึกสบายขึ้นมาก ที่ร้านเรา 1 ชั่วโมง 500 บาท

นวดประคบสมุนไพรเป็นหนึ่งในบริการที่ดั้งเดิมที่สุดในเมนูของเรา และหอมที่สุดด้วย มาดูกันว่าข้างในมีอะไร มาจากไหน และระหว่างนวดเป็นอย่างไร

ลูกประคบคืออะไร

ลูกประคบ ในภาษาอังกฤษมักเรียกว่า "herbal compress ball" หรือ "hot compress ball" สมุนไพรจะห่อด้วยผ้าแล้วมัดให้แน่น เพื่อให้หมอนวดจับถือ กดประคบ และคลึงได้ถนัดมือ

สมุนไพรในลูกประคบ

สูตรลูกประคบต่างกันไปตามผู้ทำและตามท้องถิ่น แต่ส่วนใหญ่มีสมุนไพรหลักคล้ายกัน ที่พบบ่อยที่สุดได้แก่

• ไพล (Zingiber cassumunar) พืชตระกูลขิงที่หลายคนยกให้เป็นพระเอกของสมุนไพรไทย ใช้กันมาแต่โบราณกับอาการปวดเมื่อยและข้อตึง
• ขมิ้นชัน ที่ทำให้ลูกประคบเป็นสีเหลือง
• ตะไคร้ ให้กลิ่นหอมสดชื่นแบบส้มมะนาว
• มะกรูด ใช้ผิว และบางสูตรใส่ใบด้วย
• ใบมะขาม ซึ่งพบในสูตรดั้งเดิมหลายสูตร
• การบูร ให้กลิ่นแรง สะอาด และเย็นซ่า
• เกลือ ช่วยให้ลูกประคบเก็บความร้อนได้นาน

บางสูตรใส่ข่า ขิง ใบเตย หรือพิมเสนเพิ่มด้วย สรรพคุณที่เล่าไว้ข้างต้นเป็นการใช้ตามภูมิปัญญาดั้งเดิม เราเล่าเพราะเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราว ไม่ใช่คำสัญญาทางการแพทย์

ภูมิปัญญานี้มาจากไหน

การประคบสมุนไพรอยู่คู่กับการดูแลสุขภาพแบบไทยดั้งเดิมมายาวนาน และใช้ควบคู่กับการนวด ตอนที่ UNESCO ขึ้นทะเบียน "นวดไทย" ในบัญชีรายชื่อตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติในปี 2562 ในเอกสารการขึ้นทะเบียนก็กล่าวถึงหมอนวดที่ใช้ลูกประคบสมุนไพรร้อนร่วมกับมือ ศอก เข่า และเท้า อ่านมติฉบับเต็มได้ที่เว็บไซต์ UNESCO

สมุนไพรหลายชนิดในลูกประคบ อย่างตะไคร้ ขมิ้น ขิง และมะกรูด ก็เป็นของที่ใช้ในครัวไทยกันทุกวัน กลิ่นลูกประคบจึงคุ้นเคยเป็นพิเศษสำหรับคนทางเหนืออย่างเรา

ระหว่างนวดประคบสมุนไพรเป็นอย่างไร

1. นึ่งลูกประคบ นำลูกประคบไปนึ่งด้วยไอน้ำจนร้อนและส่งกลิ่นหอม
2. ทดสอบความร้อน หมอนวดจะลองความร้อนก่อนวางลงบนตัวคุณ และช่วงแรกจะประคบเร็ว ๆ เบา ๆ ให้ผิวได้ปรับตัว
3. กดประคบและคลึง ประคบลูกประคบอุ่น ๆ เป็นจังหวะไปตามหลัง ไหล่ แขน และขา แล้วคลึงตรงจุดที่ตึง
4. นวดสลับกัน ใช้ลูกประคบสลับกับการนวดด้วยมือ ได้ทั้งความอุ่นและน้ำหนักมือ
5. พักและดื่มน้ำ จบแล้วนอนพักสักครู่ และเราจะเสิร์ฟน้ำดื่มให้

ความร้อนควรรู้สึกอุ่นลึกและสบาย ไม่ใช่แสบร้อน ถ้ารู้สึกร้อนเกินไป บอกหมอนวดได้ทันที หมอนวดจะพักลูกประคบให้คลายร้อนหรือประคบเบาลง และจะคอยถามน้ำหนักมือกับคุณตลอดการนวด

เหมาะกับใคร

ลูกค้าหลายคนเลือกนวดประคบสมุนไพรเมื่อ

• รู้สึกตึงหรือปวดเมื่อย เช่น หลังเดินป่าหรือเดินทางไกล
• อยากได้อะไรที่อุ่นและหอมกว่านวดแผนไทยแบบไม่ใช้น้ำมัน
• ชอบบริการแบบไทยดั้งเดิมแท้ ๆ

อาจไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีนักถ้าผิวแพ้ง่าย ผิวไหม้แดด มีโรคผิวหนัง หรือไม่ชอบกลิ่นสมุนไพรเอามาก ๆ เพราะขมิ้นและการบูรกลิ่นค่อนข้างแรง ขมิ้นยังทำให้เสื้อผ้าติดสีเหลืองได้ จึงไม่ควรใส่เสื้อผ้าสีอ่อนตัวโปรดมานวด

หากมีอาการบาดเจ็บ ตั้งครรภ์ เพิ่งผ่าตัดมา หรือมีปัญหาเรื่องความดันโลหิตหรือโรคหัวใจ กรุณาปรึกษาแพทย์ก่อนจอง และแจ้งหมอนวดให้ทราบก่อนเริ่มนวด

ราคาและระยะเวลา

ถ้าชอบความอุ่นแต่ไม่ชอบกลิ่นสมุนไพร นวดน้ำมันร้อนและนวดเทียนหอมร้อนก็เป็นทางเลือกที่ดี ดูทุกบริการได้ที่หน้าบริการและราคา หรือเทียบกับนวดแผนไทยแบบคลาสสิก เรายังมีบริการนวดนอกสถานที่ถึงโรงแรมหรือคอนโดด้วย ราคาตามเมนูบวกเพิ่ม 200 บาท

ถ้าอยากลองภูมิปัญญาไทยแต่โบราณนี้ จองนวดประคบสมุนไพรได้ที่นี่